حسابرسی

انواع حسابرسي

صاحبنظران تقسيم بندي هاي مختلفي از انواع حسابرسي ارائه كرده اند. به عنوان ‏مثال آقاي آرنز(arens) در كتاب نگرش جامعي بر حسابرسي، حسابرسي را به 3 نوع ‏عملياتي، مالي و رعايت تقسيم بندي كرده است.‏

تقسيم بندي ديگري نيز در اين رابطه وجود دارد كه يكي در اين جا ذكر مي شود:‏

‏- انواع حسابرسي از نظر تابعيت سازماني:‏

حسابرسي مستقل: اين نوع حسابرسي توسط افرادي مستقل از شركت صورت ‏مي پذيرد كه كاركنان واحد مورد رسيدگي نمي باشند و انتخاب آنها به عهده واحد مورد ‏رسيدگي نيست.‏

- حسابرسي داخلي: ‏ معمولاً اين نوع حسابرسي در مؤسسات بزرگ مشاهده مي ‏شود. حسابرسان داخلي در اركان مؤسسات مورد حسابرسي هستند و در چارت ‏سازماني مؤسسه جايي براي آنان در نظر گرفته شده و حدود وظايف و اختيارات آنان ‏روشن شده است.‏

هدف اصلي حسابرسي داخلي، ارزيابي نحوه انجام وظايف محول بر واحدهاي ‏مختلف مؤسسه است. كاركنان حسابرسي داخلي معمولاً زير نظر مدير عامل يا مقام ‏ارشد ديگري مي باشند. اين موقعيت بالا در ساختار سازماني مؤسسه، اطمينان مي ‏دهد كه حسابرسان داخلي به اكثر واحدهاي مؤسسه دسترسي داشته باشند. لازم ‏است حسابرسان داخلي مستقل از رؤساي قسمتها و مديراني باشند كه كار آنان را ‏حسابرسي مي كنند.‏

- انواع حسابرسي از نظر دليل ارجاع كار:‏ ‏

حسابرسي الزامي: مانند حسابرسي شركت هاي سهامي عام مطابق مقررات ‏بورس اوراق بهادار تهران.‏

حسابرسي اختياري: در چنين حالتي انجام حسابرسي يك كنترل اختياري است و ‏مي تواند توسط صاحبان سهام مورد درخواست واقع نشود.‏

‏- انواع حسابرسي از نظر نوع رسيدگي:‏

‏- حسابرسي صورت هاي مالي: عبارت است از اظهار نظر تخصصي نسبت به ‏مطلوبيت صورت هاي مالي در چارچوب اصول پذيرفته شده حسابداري. اين نوع ‏حسابرسي كه توسط مؤسسات حسابرسي صورت مي پذيرد، بررسي صورت هاي مالي ‏شامل ترازنامه،صورت هاي سود و زيان يا سود (زيان) انباشته و گردش وجوه نقد و ‏يادداشت هاي همراه را شامل مي شود.‏

حسابرسي رعايت: حسابرسي رعايت عبارت است از جمع آوري و ارزيابي شواهد ‏به منظور دستيابي به يافته هايي در خصوص رعايت قوانين و دستور العمل ها و ارئه ‏گزارش در اين رابطه. لازم به ذكراست كه معيار در حسابرسي رعايت از پيش تعيين شده ‏است . اين معيار مي تواند در قالب قوانين مالياتي و از اين قبيل باشد. از اينرو حسابرسي هيچ گونه نقشي در رابطه با ‏تعيين وتشخيص معقول با مناسب بودن معيار ندارد.‏

حسابرسي ويژه: نوع خاصي از حسابرسي است كه موضوعي مشخص و از پيش ‏تعيين شده را در بررسي مي كند و ممكن است به درخواست صاحبان سهام مؤسسه ‏حسابرسي شونده و يا غير از آن صورت پذيرد. از جمله مواردي كه اين نوع حسابرسي ‏انجام مي گيرد عبارت است از:‏

‏- كشف تقلب و سوء استفاده كاركنان يا مديريت در شركت

‏- مطابقت صورت هاي مالي با قرادادهاي منعقده.‏

حسابرسي عملياتي: فرايندي است منظم و با قاعده كه به ارزيابي كارآيي، اثر ‏بخشي، و رعايت صرفه هاي اقتصادي يك سازمان چارچوب كنترل هاي مديريتي و گزارش ‏نتايج ارزيابي همراه با ارائه پيشنهادات و توصيه هاي اصلاحي به افراد ذيصلاح مي پردازد ‏و نهايتاً منجر به استفاده بهينه از منابع سازماني و ارتقاء بهره وري آن خواهد شد.‏

عموماً حسابرسان در حسابرسي عملياتي در مورد كليه علميات شركت اظهار نظر ‏نمي كنند، بلكه يافته ها و نتيجه گيريهاي خود را در مورد عملكردها، فرايندها و روش ‏هاي كنترل داخلي خاص كه مي تواند بطور كاراتر و اثر بخش تر انجام گيرد بيان مي كنند. ‏

تا كنون در ايران حسابرسي عملياتي به شكل گسترده انجام نمي پذيرد در ‏صورتيكه امكانات اجراي اين نوع حسابرسي فراهم آيد، انتظار مي رود مزاياي زير كه ‏نتيجه اين نوع حسابرسي است فراهم آيد:

1- شناسايي آن دسته از هدف ها، سياست ‏ها و روش هاي سازماني كه تا كنون تعريف نشده باقي مانده اند.‏

2- ارزيابي اثر بخشي  سيستم هاي كنترل مديريت‏

3- ارزيابي ميزان قابليت اطمينان و فايده گزارش هاي مديريت‏

4- شناسايي تواناييها و فرصت هاي بالقوه به منظور بهبود سودآور، افزايش درآمدو ‏كاهش هزينه ها.‏

5- ارزيابي ميزان رعايت هدف ها، سياست ها و رويه هاي سازماني‏

6- شناسايي معيارهاي اندازه گيري ميزان نيل به هدف هاي سازمان.‏

7- شناسايي راهكارهاي جايگزين.‏

8- ارزيابي مستقل و بيطرفانه عمليات مشخص‏

9- شناسايي اشكالات نقاط ضعف و دلايل بروز آنها

حسابرسي مبتني بر سيستم:‏

ويژگي اصلي اين نحوه عمل، اتكاء بر سيستم كنترل داخلي به ...

ادامه نوشته

تولد هشتمین اخترتابناک امامت راتبریک وتهنیت عرض می نمائیم

غزل غربت

ای آستان قدس تو تنها پناه من 

بر خاک باد پیش تو روی سیاه من

می آید از درون ضریحت شمیم عشق 

پیچیده در فضای حرم سوز و آه من 

چشمم به چلچراغ حریم تو روشن است 

ای چلچراغ چشم تو، خورشید راه من 

گلدسته ات منادی صورت اذان عشق 

مأنوس با غروب و زوال و پگاه من 

مهر از فروغ گنبد پاکت گرفته وام 

شمس الشموس هستی و نامت گواه من 

ای غربت مجسم تاریخ

ای امام ای خاک پای مرقد تو بوسه گاه من

ولادت باسعادت سلطان، امير و ولي نعمت تمام ايرانيان، حضرت رضا-ع مبارک

      نشریه دفترداری نوین     

حسابرسی چیست؟

تعریف و هدف حسابرسی

حسابرسي يعني بازرسي جستجو گرانه مدارك حسابداري و ساير شواهد زير بناي ‏صورتهاي مالي . حسابرسان از راه كسب آگاهي از سيستم كنترل  داخلي و بازرسي ‏مدارك،مشاهده داراييها،پرسش از منابع داخل و خارج شركت و اجراي ساير روشهاي ‏رسيدگي ،شواهد لازم را براي تعيين اين كه صورتهاي مالي، تصويري مطلوب و به نسبت ‏كامل از وضعيت مالي شركت و فعاليتهاي آن در طول دوره مورد رسيدگي ارائه مي كند يا ‏خير،گردآوري مي كنند.

يااينكه حسابرسي فرايندي است منظم و با قاعده جهت جمع آوري و ارزيابي ‏بيطرفانه شواهد درباره ادعاهاي مربوط به فعاليتها و وقايع اقتصادي،به منظور تعيين درجه ‏انطباق اين ادعاها با معيارهاي از پيش تعيين شده و گزارش به افراد ذينفع.‏

‏ فلسفه و جايگاه حسابرسي

براي اينكه فلسفه حسابرسي روشن شود لازم است نقش حسابرسي كه بيان ‏كننده عوامل موثر در تعيين نقش حسابرسي است بيان گردد . اين نظريه ها كه در ‏مجموع فلسفه حسابرسي را تشكيل مي دهند بطور موثر از اوائل دهه 1960 ميلادي ‏شكل گرفته اند و بتدريج تكامل يافته اند . مدلهاي نقش حسابرسي ريشه در جامعه ‏شناسي دارند . به اعتقاد جامعه شناسان موقعيت و وظيفه هر شخص در اجتماع توسط ‏انتظارات جامعه تعيين مي شود . آقاي حميد راوي در مجله حسابرس در رابطه با فلسفه ‏حسابرسي نظرات زير را بيان كرده است  :‏

نظريه شبه قضائي

بر طبق اين نظريه ، نقش حسابرسان را قانون تعين ميكند و قانون از طريق اعطاي ‏اختياراتي به حسابرسان براي آنها نقشي شبيه قاضي قائل است . مثلا طبق ماده 148 ‏اصلاحيه قانون تجارت ايران مصوب سال 1347 بازرسان مكلفند درباره صحت و درستي ‏صورت دارايي و صورت حساب دوره عملكرد و سود و زيان و ترازنامه اي كه مديران براي ‏تسليم به مجمع تهيه مي كنند و همچنين درباره صحت مطالب و اطلاعاتي كه مديران در ‏اختيار مجامع عمومي گذاشته اند اظهار نظر كنند . از جمله اختياراتي كه قانون به بازرس ‏مي دهد ، دسترسي كامل به مدارك و سوابق شركت و انجام هرگونهرسيدگي  و ‏تحقيقي است كه لازم بداند . بدين ترتيب در مدل فوق نقش حسابرس در ارتباط با ‏صورتهاي مالي صاحبان كار ، مشابه نقش قاضي است در ارتباط با دعاوي قانوني .‏

نظريه مسئوليت اجتماعي

برخي استدلال مي كنند كه نقش حسابرس را نمي توان در چارچوب مسئوليتهاي ‏صرفا قانوني محدود كرد انتظارات جامعه مسئوليتهاي ديگري را در مقابل حسابرس قرار ‏مي دهد، اين نظرات بطور خلاصه چنين است :‏

1- كشف تقلب و كارهاي غيرقانوني مديران‏
‏2- گزارش درمورد كارائي و شايستگي مديران
3- گزارش در مورد كنترلهاي داخلي شركتها
‏‏4- حفظ منابع ساير استفاده كنندگان از صورتهاي مالي

نظريه مباشرت و نظارت

براساس اين نظريه مديران مباشران سهامداران  تلقي مي شوند . مديران عبارتند ‏از متخصصيني كه سهامداران كار اداره و مديريت وجوه خود را به آنها محول نموده اند . در ‏اين نظريه فرض بر اين است كه تمامي اطراف قضيه رفتار منطقي و معقول دارند ، ‏همچنين فرض مي شود كه سرمايه گذاران از خطرات فريبكاري مديران آگاهند و مديران ‏نيز از نگراني سهامداران از اين بابت اطلاع دارند . به همين علت مديريت شركت ، خود ‏علاقمند به حسابرسي صورتهاي مالي شركت است . يكي از راههاي  آسوده خاطر ‏كردن سرمايه گذاران ارائه صورتهاي مالي حسابرسي شده است . اين بدان معناست كه ‏مديريت شركت خود علاقمند به حسابرسي صورتهاي مالي شركت است و اعتقاد دارد ‏كه اگر كيفيت حسابرسي مطلوب نباشد ، سرمايه گذاران به مديريت شركت و صحت ‏عمل او شك مي كنند و در نتيجه ريسك سرمايه گذاري خود را بالاتر ارزيابي مي كنند و ‏لذا حاضرند سهام شركت را به بهاي كمتر خريداري كنند . اين امر موجب مي شود كه ‏هزينه هاي تامين مالي شركت افزايش يابد و رشد شركت با كندي مواجه شود ، بنابراين ‏نظريه ، مديريت خود داراي انگيزه هاي قوي جهت تاكيد بر ارتقاي كيفيت نظارت است و ‏خواهان حسابرسي مستقل مي باشد . اين مدلها همزمان با تاكيد متقابل بر يكديگر در ‏تعيين نقش كنوني حسابرس و نحوه گزارشگري دخالت داشته اند ، در عين حال ، مدل ‏مسئوليت اجتماعي حسابرس بيش از مدلهاي ديگر پاسخگويي تحولات اخير گزارشگري ‏است .‏

     شاد و سربلند باشید

رمضان

ماه رمضان نهمین ماه از ماههای قمری و بهترین ماه سال است. واژه رمضان از ریشه «رمض» و به معنای شدت تابش خورشید بر سنگریزه است.

می‌گویند چون به هنگام نامگذاری ماه های عربی، این ماه در فصل گرمای تابستان قرار داشت، ماه «رمضان» نامیده شد، ولی از سوی دیگر، «رمضان» از اسماء الهی است. این ماه ماه نزول قرآن و ماه خداوند است و شب‌های قدر در آن قرار دارد. فضیلت ماه رمضان بسیار زیاد و نامحدود است.ماه رمضان ماه خداوند، ماه نزول قرآن و از شریف‌ترین ماه‌های سال است. در این ماه درهای آسمان و بهشت گشوده و درهای جهنم بسته می‌شود، و عبادت در یکی از شب‌های آن ( شب قدر ) بهتر از عبادت هزار ماه است.

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در خطبه شعبانیه خود درباره فضیلت و عظمت ماه رمضان فرموده است: «ای بندگان خدا! ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده است؛ ماهی که نزد خداوند بهترین ماه‌ها است؛ روزهایش بهترین روزها، شب‌هایش بهترین شب‌ها و ساعاتش بهترین ساعات است.

بر مهمانی خداوند فرا خوانده شدید و از جمله اهل کرامت قرار گرفتید. در این ماه، نفس‌های شما تسبیح، خواب شما عبادت، عمل‌هایتان مقبول و دعاهایتان مستجاب است.

پس با نیت‌ای درست و دلی پاکیزه،‌ پروردگارتان را بخوانید تا شما را برای روزه داشتن و تلاوت قرآن توفیق دهد. بدبخت کسی است که از آمرزش خدا در این ماه عظیم محروم گردد. با گرسنگی و تشنگی در این ماه، به یاد گرسنگی و تشنگی قیامت باشید.»آن گاه پیامبر اکرم وظیفه روزه‌داران را برشمرد و از صدقه بر فقیران، احترام به سالخوردگان، ترحم به کودکان، صله ارحام، حفظ زبان و چشم و گوش از حرام، مهربانی به یتیمان و نیز عبادت و سجده های طولانی، نماز، توبه، صلوات، تلاوت قرآن و فضیلت اطعام در این ماه سخن گفت.

به برخی از حوادث و رویدادهای مهم این ماه اشاره می‌شود:

وفات حضرت خدیجه در دهم رمضان سال دهم بعثت.
ولادت امام حسن مجتبی علیه السلام نیمه رمضان سال دوم هجرت.
جنگ بدر در سال دوم هجرت.
فتح مکه در سال هشتم هجرت.

معاملات - مصرف منابع مالي مدارس

معاملات جزئي

معاملاتي است كه از مبلغ 35.000.000 ريال تجاوز نكند اين   نوع  معاملات به كمترين بهاي ممكن به تشخيص و مسئوليت خريدار( كارپرداز) مدیر آموزشگاه انجام ميگيرد

معاملات متوسط

معاملاتي است كه مبلغ آن از 35.000.000ريال بيشتر باشد و از 10 برابر سقف ارزش معاملات جزئی تجاوز نکند .در مورد اين گونه معاملات به كمترين بهاء ممكن به تشخيص و مسئوليت كارپرداز و تاييد رئيس اداره و به صورت استعلام کتبی صورت مي پذيرد.

معاملات عمده

معاملاتي است كه مبلغ بر آورد اولیه آن بیش از 10 برابر سقف ارزش مبلغ معاملات جزئی باشد اين نوع معاملات با انتشار آگهي مناقصه عمومي و طي مراحل قانونی انجام ميشود.

تذکر: معاملات متوسط و عمده از حیطه اختیار مدیر آموزشگاه خارج و لازم است با مدیریت آموزش و پرورش متبوع خود هماهنگی لازم بعمل آید تا طبق ضوابط و مقررات مربوطه اقدام گردد.

مصرف منابع مالی مدارس

منابع مالی مدارس باید برای مصارف ذیل هزینه گردد.

1-هزینه حمل و نقل و ارتباطات و پستی .

2-هزینه تعمیر تجهیزات و وسایل و ساختمان آموزشگاه.

3-هزینه سوخت وآب وبرق و تلفن و گاز.

4-هزینه تهیه مواد و لوازم مصرفی و در حکم مصرفی اعم ازآموزشی، کارگاهی، آزمایشگاهی، اداری، بهداشتی، ورزشی وپرورشی و.....

5-تهیه وسایل و تجهیزات مصرف نشدنی آموزشی ، کمک آموزشی واداری و سایر اموال.

6-هزینه های مربوط به فعالیتهای پرورشی مانند اقامه نماز،برگزاری اردوها،مسابقات  ورزشی، علمی، هنری، اجرای مراسم ایام ا.... و اعیاد مذهبی وملی و مناسبتهای مختلف.

7- هزینه های مربوط به فعالیتهای فوق برنامه پرورشی و ورزشی و کمکهای ضروری به دانش آموزان و خرید جوایز و هدایا برای دانش آموزان .

8- هزینه تشکیل کلاسهای آموزش خانواده و هزینه های مرتبط با انجمن اولیا و مربیان مدرسه.

9- هزینه های کتابخانه مانند تهیه کتاب کمک آموزشی ،حق اشتراک مجلات و نشریات آموزشی.

10-هزینه های تشویق کارکنان،معلمان،ومربیان مدرسه بارعایت دقیق مفاد ماده90آیین نامه اجرایی مدارس.

11- هزینه های حق التدریس معلمین وحق الزحمه عوامل اجرائی کلاسهای جبرانی و تقویتی و تست و کنکور.

12- هزینه شبانه روزی و تهیه مواد غذایی و طبخ غذا در مدارس شبانه روزی.

13-سایر موارد پیش بینی نشده که انجام آن در ارتباط با فعالیت مدرسه ضروری و اجتناب ناپذیر است .

تذکر:

در مواردی که  زمینه مصرف کمکها اعم از مردمی یا دولتی (سایر منابع) کتبا از طرف اهدا کننده تعیین شده باشد منحصرا باید در جهت اهداف و نیات اهدا کننده مشروط بر اینکه منافاتی با موازین شرعی و مقررات قانونی نداشته باشد صرف گردد و در صورتی که هدف و نیت اهدا کننده ارتقای سطح آموزشی و پرورشی مدرسه به طور عام باشد با مسئولیت مدیر مدرسه و تحت نظر شورای مالی آموزشگاه به مصرف خواهد رسید.

مفاهیم عمومی حسابداری

درعلوم اجتماعی که حسابداری نیزدرطبقه بندی کلی جزو این شاخه ازدانش بشرقرارمی گیرد . قواعد واصول اساس برپایه قراردادها . توافق وارزشهای اجتماعی است .

مفاهیم واصول بنیادی حسابداری . میثاقها .قواعدورویدادهائی هستند که درطول زمان توسط حسابداران واستفاده کنندگان ازاطلاعات مالی جهت پاسخگوئی به نیازهای اطلاعاتی آنان ایجاد.تحویل وتکامل یافته ودرمورد پذیرش عمومی قرارگرفته است .

اصول عمومی حسابداری :

رهنمودها وقواعد ناظربراندازه گیری . ثبت .پردازش وگزارشگری نتایج رویدادهاوعملیات مالی یک موسسه رااصول حسابداری می نامند .

اصول حسابداری . نحوه انعکاس وضعیت مالی وچگونگی محاسبه سودوزیان رابیان می دارد.

اصل بهای تمام شده :

براساس این اصل ثبت .پردازش وگزارش رویدادهای مالی موسسه برمبنای بهای تمام شده این رویدادهادرزمان وقوع آنها انجام می گیرد .

یعنی دارائی ها. بدهی ها . درآمدها وهزینه های موسسه به قیمتهای معامله شده واقعی که متکی براسناد ومدارک مثبته است دردفاترموسسه ثبت می شوند.

اصل تحقق درآمد :

طبق این اصل درآمدموسسات خدماتی زمانی تحقق می یابد که خدمت موردتوافق ارائه شده باشد ودرموسسات بازرگانی وتولیدی درآمدهنگامی تحقق یافته تلقی می شود که کالایامحصول موسسه درمالکیت مشتری قرارگیرد.

دراین اصل زمان وصول وجه معامله تاثیرندارد چنانچه قبل ازارائه خدمت ویاتحویل کالاومحصول مبالغی ازمشتریان به عنوان پیش دریافت وصول شود این مبالغ تازمان ارائه خدمت ویاتحویل کالابعنوان بدهی موسسه به مشتریان خودتلقی می شود.

اصل تطبیق هزینه هابادرآمد ها:

براساس این اصل درآمدهاوهزینه های یک موسسه می بایست ازلحاظ دوره زمانی بایکدیگر مطابقت داشته باشد.

یعنی هزینه های یک دوره باید ازدرآمدهای همان دوره کسرشود تانتیجه موسسه ( سودوزیان ) مشخص شود

این اصل را" اصل وضع هزینه های یک دوره ازدرآمدهای همان دوره " نیز می نامند.

اصل افشا:

طبق این اصل اطلاعات وحقایقی که آگاهی ازآنها برای نتیجه گیری ازگزارشهای مالی ضرورت دارد وعدم افشای آنها سبب گمراهی استفاده کنندگان ازاین گزارشها می شود باید همراه باصورتهای مالی افشاوارائه شوند.

تفاوت حسابداری دولتی و حسابداری بازرگانی

موارد افتراق حسابداري دولتي و حسابداري بازرگاني:
1- تفاوت اهداف و وظايف سازمانهاي دولتي با موسسات بازرگاني
2- تفاوت حسابها و صورتهاي مالي سازمانهاي دولتي با موسسات بازرگاني
3- اهميت اجراي قوانين و مقررات در حسابداري دولتي و تقدم آنها بر اصول پذيرفته شده حسابداري
4- لزوم تهيه بودجه، اجراي بودجه مصوب و اعمال كنترل بودجه اي در حسابداري دولتي
5- لزوم نگهداري حسابهاي مستقل در حسابداري دولتي
6- تفاوت سازمانهاي دولتي با موسسات بازرگاني از نظر نحوه ثبت داراييهاي ثابت
7- تفاوت مباني حسابداري دولتي با حسابداري بازرگاني

1- تفاوت اهداف و وظايف سازمانهاي دولتي با موسسات بازرگاني

برخلاف موسسات بازرگاني كه هدف اصلي آنها تحصيل سود است منظور اصلي از تاسيس سازمانهاي دولتي ارائه خدمات و كالا به مردم جهت رفع نيازهاي اساسي آنها، افزايش رفاه اجتماعي، تامين ثبات اقتصادي و مالي كشور، ايجاد انگيزه براي فعاليتهاي بخش خصوصي، انجام وظايف ناشي از حاكميت و تصدي دولت و نيل به اهداف سياسي و اجتماعي و فرهنگي است.

برخلاف موسسات بازرگاني كه مي توانند با رعايت قوانين تجاري و مالي تاسيس شوند و به ثبت برسند، تاسيس هر سازمان دولتي بايد به تصويب مراجع قانونگذار برسد.

خصوصيات سازمانهاي دولتي:
1- سازمانهاي دولتي به منظور تحصيل سود براي تامين كنندگان منابع مالي خود تاسيس نمي شوند.
2- سازمانهاي دولتي معمولا براي ارائه خدمات و كمك به همه يا گروهي از مردم كشور تاسيس مي شوند.
3- سازمانهاي دولتي معمولا به اجازه قانون و بوسيله دولت اداره مي شوند.
4- سازمانهاي دولتي در اجراي وظايف، عمليات و فعاليتهاي مالي خود ملزم به رعايت قوانين و مقررات مالي و بودجه اي هستند.
5- در سازمانهاي دولتي معمولا هيچ گونه منافع يا حقوق مالكيت مشخص قابل خريد و فروش يا انتقال وجود ندارد.
6- سازمانهاي دولتي معمولا منابع مالي لازم جهت انجام هزينه هاي خود را از محل مالياتها و عوارض قانوني وصولي و كمكهاي دريافتي و يا از محل وجوه دريافتي از خزانه داري كل كشور در محدوده اعتبارات بودجه مصوب تامين مي كنند.

2- تفاوت حسابها و صورتهاي مالي سازمانهاي دولتي با موسسات بازرگاني

در سازمانهاي دولتي معمولا به جاي حساب سرمايه كه نمايانگر حقوق و منافع مالكيت افراد است، حساب مازاد، كه نشاندهنده مابه التفاوت داراييها با بدهيها و اندوخته ها يا انباشته مازاد درامدها بر هزينه هاست نگهداري مي شود.

شركتهاي دولتي و ساير سازمانهاي دولتي انتفاعي معمولا از اصول و روشهاي حسابداري بازرگاني تبعيت مي نمايند.

در هر سازمان دولتي معمولا صورتهاي مالي زير در پايان هر سال مالي تهيه مي شود:
1- ترازنامه هريك از حسابهاي مستقل يا واحدهاي حسابداري و مالي مستقل كه در سازمانهاي دولتي نگهداري مي شد (متضمن داراييها، بدهيها، اندوخته و مازاد انباشته)  و نيز ترازنامه تركيبي از كليه حسابهاي مستقل.
2- صورتحساب درامدها، هزينه ها و تغييرات در مازاد براي هر يك از حسابهاي مستقل و نيز صورت تركيبي آنها
3- صورت درامدها و ساير منابع تامين اعتبار برحسب طبقه بندي استاندارد درامدها و صورت هزينه ها بر حسب برنامه، فعاليتها، طرحها، مواد هزينه و ساير گروه بنديهاي استاندارد هزينه ها
4- صورت مقايسه درامدهاي شناسايي شده با درامدهاي پيش بيني شده و هزينه هاي انجام شده با اعتبارات مصوب

 
3- اهميت اجراي قوانين در حسابداري دولتي:

قوانين و مقررات ايجاد كننده محدوديتهاي اساسي براي حسابداري دولتي مي باشند. به عبارت ديگر در صورت وجود تناقض بين قوانين و مقررات از يكسو و اصول متداول حسابداري از سوي ديگر، حسابدار دولتي هميشه ناگزير از چشم پوشي از اصول و موازين پذيرفته شده حسابداري در رعايت قوانين و مقررات است.

قوانين حاكم بر حسابداري دولتي در ايران: اصول 51 تا 55 قانون اساسي، قانون محاسبات عمومي، قانون ديوان محاسبات كشور، قانون برنامه و بودجه، قانون بودجه سالانه كشور، آئين نامه ها و دستورالعمل هاي اجرائي مربوط به قوانين مذكور و برخي از قوانين و مقررات مالي ديگر
قانون محاسبات عمومي: در اين قانون به صورت جزئي نحوه تهيه و تصويب و اجراي بودجه سازمانهاي دولتي، نحوه وصول و ثبت درامدهاي عمومي و ساير دريافتهاي دولت و تحويل آنها به حسابهاي خزانه داري كل، مقررات و تشريفات و مراحل لازم براي مصرف اعتبارات، نحوه انجام، ثبت، طبقه بندي و گزارش دهي فعاليتهاي مالي سازمانهاي دولتي، افتتاح حساب بانكي مخصوص براي پرداختها، نحوه انجام معاملات دولتي و چگونگي تنظيم حسابها و صورتهاي مالي سازمانهاي دولتي مشخص شده است.
قانون ديوان محاسبات كشور: در اين قانون اهداف، وظايف، اختيارات، سازمان و تشكيلات ديوان محاسبات كشور در ارتباط با كنترل عمليات و فعاليتهاي مالي سازمانهاي دولتي، نحوه حسابرسي درامدها و ساير منابع تامين اعتبار و هزينه ها و نيز تهيه و تدوين گزارش تفريغ بودجه و ارائه آن به مجلس شوراي اسلامي تعيين گرديده است.

 
4- لزوم تهيه بودجه، اجراي بودجه مصوب و اعمال كنترل بودجه اي در حسابداري دولتي
كنترل بودجه اي: عبارت است از مقايسه درامدها و ساير وجوه وصول شده با درامدها و ساير منابع تامين اعتبار پيش بيني شده در بودجه مصوب از يك طرف و مقايسه هزينه هاي انجام شده با اعتبارات مصوب سازمانهاي دولتي از طرف ديگر.
در حسابداري دولتي اهميت اعمال كنترل بودجه اي در مورد هزينه ها به مراتب بيشتر از درامدهاست زيرا تنها شرط لازم و كافي براي وصول درامدها وجود قوانين و مقرراتي است كه اين امر را تجويز مي نمايد و نه پيش بيني درامدها در بودجه مصوب. قانون بودجه محدوديت قابل توجهي باي وصول درامدها ايجاد نمي كند و كنترل بودجه اي در مورد درامدهاي دولت صرفا جنبه مقايسه اي دارد.
انجام هزينه هاي سازمان دولتي در سال مالي اجراي بودجه، علاوه بر آنكه طبق مقررات مشروط به كفايت درامدهاي وصولي و ساير منابع تامين اعتبار است مستلزم رعايت دو شرط لازم و كافي نيز مي باشد كه عبارتند از:
1) عدم تجاوز هزينه از اعتبارات مصوب براي هريك از طرحها، برنامه ها، فعاليتها و مواد هزينه
2) رعايت مقررات و تشريفات قانوني مصوب براي مصرف اعتبارات

 
 5- لزوم نگهداري حسابهاي مستقل در حسابداري دولتي
حساب مستقل: هر حساب مستقل عبارت است از وجوه نقد يا ساير داراييها و منابع مالي كه براي اجراي برنامه ها و عمليات معين يا جهت نيل به اهداف مشخص طبق قوانين و مقررات اختصاص داده شده است.
هر حساب مستقل معمولا شامل مجموعه اي از فعاليتهاي مالي جداگانه و گروه حسابهاي منفك و خودتراز براي ثبت انواع داراييها، بدهيها، ارزش ويژه، درامدها و هزينه هاي مربوط به آن مي باشد. مابه اتفاوت درامدها و هزينه هاي هر دوره مالي مازاد يا كسري همان دوره را ايجاد مي كند و مابه التفاوت داراييها و بدهيهادر پايان هر دوره مالي معادل ارزش ويژه حساب مستقل است كه اساسا شامل مازاد انباشته شده (مازاد تخصيص نيافته) و اندوخته هايي است كه براي مقاصد معين درنظر گرفته شده است.
در برخي از حسابهاي مستقل علاوه بر حسابهاي عادي، حسابهاي بودجه متضمن درامدهاي پيش بيني شده، اعتبارات مصوب و تعهدات قطعي نشده نيز نگهداري مي شود. در اين صورت مابه التفاوت داراييها و درامدهاي پيش بيني شده با بدهيها و اعتبارات مصوب و اندوخته ها معادل مازاد انباشته اي بودجه اي حساب مستقل خواهد بود.

 
6- تفاوت سازمانهاي دولتي با موسسات بازرگاني از نظر نحوه ثبت داراييهاي ثابت
در اغلب سازمانهاي دولتي هنگام خريد اموال، ماشين آلات و تجهيزات بهاي تمام شده آنها مستقيما به حساب هزينه منظور مي شود.

 
7- تفاوت مباني حسابداري دولتي با حسابداري بازرگاني
برخلاف حسابداري بازرگاني كه براي ثبت فعاليتهاي مالي معمولا از مبناي حسابداري تعهدي كامل استفاده مي شود، در حسابداري دولتي از مبناي حسابداري نقدي و ساير مباني حسابداري متناسب با نوع فعاليتهاي مالي هر سازمان دولتي يا حساب مستقل استفاده مي شود.